Οι οργανώσεις πολιτιστικής κληρονομιάς που είναι ανοικτές στο κοινό και έχουν συμβάλει στην ιστορία, την αλληλεγγύη και την ολοκλήρωση της Ευρώπης, καλούνται να ανταποκριθούν στην πρόσκληση υποβολής υποψηφιοτήτων, η οποία ανακοινώθηκε από τις χώρες της ΕΕ που συμμετέχουν στη δράση ΣΕΠΚ.

Το Σήμα Ευρωπαϊκής Πολιτιστικής Κληρονομιάς δεν τονίζει απλά την ύπαρξη χώρων πολιτιστικής κληρονομιάς, αλλά και το έργο που αυτοί επιτελούν. Καθώς πρόκειται για τόπους κοινότητας και συμμετοχής, οι υποψήφιοι ενθαρρύνονται να σκεφτούν τρόπους συμμετοχής του νεανικού κοινού στη διερεύνηση της ευρωπαϊκής ιστορίας και να αναδείξουν τη σημασία της για την καθημερινή τους ζωή.

Γιατί να υποβάλετε αίτηση;

Η απονομή του Σήματος Ευρωπαϊκής Πολιτιστικής Κληρονομιάς αποτελεί αφετηρία για διάφορα οφέλη, μεταξύ των οποίων:

• νέα ερμηνευτική προοπτική, η οποία αναδεικνύει τη σημασία του χώρου σας για στην ευρωπαϊκή ιστορία και τον ρόλο του στο ευρωπαϊκό εγχείρημα
• ευκαιρίες κατάρτισης και ανάπτυξης ικανοτήτων για την ενίσχυση των δεξιοτήτων και της εμπειρογνωσίας της ομάδας σας
• μεγαλύτερη πρόσβαση σε ευκαιρίες χρηματοδότησης για τη στήριξη των φιλοδοξιών σας
• συμμετοχή σε δυναμικό ευρωπαϊκό δίκτυο το οποίο σας συνδέει με άλλους χώρους ΣΕΠΚ και καθιστά δυνατή την πολύτιμη ανταλλαγή γνώσεων, εμπειριών και ορθών πρακτικών
• συμμετοχή σε μια υψηλού κύρους τελετή απονομής, ακολουθούμενη από ένα διήμερο φόρουμ στο οποίο θα συμμετέχει η κοινότητα του ΣΕΠΚ.

Κριτήρια επιλεξιμότητας

Οι υποψήφιοι χώροι για την απονομή του Σήματος Ευρωπαϊκής Πολιτιστικής Κληρονομιάς θα πρέπει να αποδεικνύουν στην αίτησή τους

• τις εγγενείς ευρωπαϊκές αξίες τους
• τον ρόλο που διαδραμάτισαν στον ευρωπαϊκό πολιτισμό, στην ιστορία και/ή στην οικοδόμηση της Ένωσης.

Eπιλέξιμες χώρες

Ο κατάλογος των επιλέξιμων χωρών που συμμετέχουν στην εν λόγω δράση καθορίζεται στην απόφαση σχετικά με τη θέσπιση δράσης για το Σήμα Ευρωπαϊκής Πολιτιστικής Κληρονομιάς.

Ποιες μορφές πολιτιστικής κληρονομιάς είναι επιλέξιμες;

Ο κατάλογος της επιλέξιμης πολιτιστικής κληρονομιάς ορίζεται στο νομικό πλαίσιο που θεσπίζει τη δράση για το Σήμα Ευρωπαϊκής Πολιτιστικής Κληρονομιάς. Περιλαμβάνει τα εξής:

• μνημεία
• φυσικούς, ενάλιους, αρχαιολογικούς, βιομηχανικούς ή αστικούς χώρους
• πολιτιστικά τοπία
• τόπους ιστορικής μνήμης
• πολιτιστικά αγαθά
• αντικείμενα
• άυλη κληρονομιά που συνδέεται με έναν τόπο, συμπεριλαμβανομένης της σύγχρονης πολιτιστικής κληρονομιάς

Μολονότι οι περισσότερες αιτήσεις μέχρι σήμερα αφορούν χώρους υλικής πολιτιστικής κληρονομιάς, ορισμένες αφορούν άυλη κληρονομιά. Η χρήση του όρου «χώρος» σε σχέση με το ΣΕΠΚ μπορεί επίσης να περιλαμβάνει πτυχές άυλης κληρονομιάς, όπως λαϊκή παράδοση, παραδόσεις ή δεξιότητες, που δεν έχουν φυσική τοποθεσία.

Ποιος μπορεί να υποβάλει αίτηση;

Η Ευρωπαϊκή Ένωση απονέμει το Σήμα Ευρωπαϊκής Πολιτιστικής Κληρονομιάς σε τρία είδη αιτήσεων:

1. ενιαία αίτηση από έναν χώρο
2. αίτηση σε εθνικό επίπεδο σε περίπτωση που διάφοροι χώροι οι οποίοι βρίσκονται στο ίδιο κράτος μέλος επικεντρώνονται σε ένα συγκεκριμένο θέμα και υποβάλλουν κοινή αίτηση
3. αίτηση σε διακρατικό επίπεδο σε περίπτωση που διάφοροι χώροι οι οποίοι βρίσκονται σε διαφορετικές χώρες της ΕΕ επικεντρώνονται σε ένα συγκεκριμένο θέμα και υποβάλλουν κοινή αίτηση. Αυτό ισχύει επίσης για χώρο που βρίσκεται στο έδαφος τουλάχιστον δύο χωρών της ΕΕ.

Για διακρατικούς χώρους, το σήμα απονέμεται στον χώρο ως σύνολο και με την κοινή ονομασία. Εάν ένας διακρατικός χώρος καλύπτει όλα τα κριτήρια, δίδεται προτεραιότητα σ’ αυτήν την αίτηση κατά τη διαδικασία τελικής επιλογής. 

Διαδικασία επιλογής

Κριτήρια επιλογής

Για κάθε διαδικασία επιλογής, η οποία πραγματοποιείται ανά διετία, κάθε συμμετέχουσα χώρα μπορεί να προεπιλέξει έως δύο χώρους για υποβολή στην ευρωπαϊκή ομάδα, η οποία στη συνέχεια θα επιλέξει έναν χώρο ανά συμμετέχουσα χώρα.

Το άρθρο 7 του νομικού πλαισίου καθορίζει τα κριτήρια για την προεπιλογή.

Διαδικασία προεπιλογής

Κάθε συμμετέχουσα χώρα της ΕΕ θεσπίζει τις διαδικασίες της και το χρονοδιάγραμμά της για τη διαδικασία προεπιλογής σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας.

Οι συμμετέχουσες χώρες αποστέλλουν τα έντυπα αίτησης των προεπιλεγμένων χώρων στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή έως την 1η Μαρτίου του έτους της διαδικασίας επιλογής, σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα της του νομικού πλαισίου.

Διαδικασία επιλογής

Μια ευρωπαϊκή ομάδα ανεξάρτητων εμπειρογνωμόνων επιλέγει τους χώρους σε ενωσιακό επίπεδο υπό την ευθύνη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Η ομάδα αυτή επιλέγει έναν χώρο, κατ’ ανώτατο όριο, ανά συμμετέχουσα χώρα.

Η ομάδα καταρτίζει έκθεση για τους προεπιλεγμένους χώρους, συμπεριλαμβανομένης σύστασης για την απονομή του σήματος.

Στη συνέχεια, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καθορίζει τους χώρους που θα λάβουν το σήμα, λαμβάνοντας δεόντως υπόψη τη σύσταση της ευρωπαϊκής ομάδας.

Οι υποψήφιοι χώροι που δεν επελέγησαν μπορούν να υποβάλουν νέες αιτήσεις για προεπιλογή σε εθνικό επίπεδο κατά τα επόμενα έτη. Το γραφείο ΣΕΠΚ θα παράσχει βοήθεια όσον αφορά την αίτηση, εφόσον ζητηθεί.

Έγγραφα αίτησης

Όπως ορίζεται στο έγγραφο κατευθυντήριων γραμμών για τους υποψήφιους χώρους, οι υποψήφιοι χώροι θα πρέπει να επικοινωνούν με τον εθνικό συντονιστή για το Σήμα Ευρωπαϊκής Πολιτιστικής Κληρονομιάς για πληροφορίες σχετικά με την προεπιλογή σε εθνικό επίπεδο. Παρακαλείστε να υποβάλετε το συμπληρωμένο έντυπο της αίτησης στον αντίστοιχο εθνικό συντονιστή.

Για ειδικές ερωτήσεις, επικοινωνήστε με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στη διεύθυνση EAC-EUROPEAN-HERITAGE-LABEL-COORDINATION@ec.europa.eu.

Για περισσότερες πληροφορίες και γενικές ερωτήσεις σχετικά με τη διαδικασία υποβολής αιτήσεων, επικοινωνήστε με τον εθνικό συντονιστή στο αντίστοιχο κράτος μέλος.