Erfgoedorganisaties die openstaan voor het publiek en hebben bijgedragen aan de geschiedenis, solidariteit en integratie van Europa, worden uitgenodigd om te reageren op de oproep tot kandidaturen, die is aangekondigd door de EU-landen die deelnemen aan de actie “Europees erfgoedlabel”.

Met het Europees erfgoedlabel wordt benadrukt wat erfgoedsites doen, niet alleen wat ze zijn. Als plaatsen voor ontmoeting en betrokkenheid van de gemeenschap worden de kandidaten aangemoedigd om na te denken over manieren om een jong publiek aan te zetten om de Europese geschiedenis te verkennen en om de betekenis ervan voor hun leven van vandaag te benadrukken.

Waarom een aanvraag indienen?

Het Europees erfgoedlabel biedt een reeks voordelen, waaronder:

• Een nieuw interpretatief perspectief, waarbij het belang van uw site in de Europese geschiedenis en de rol ervan in het Europese project worden benadrukt.
• Mogelijkheden voor opleiding en capaciteitsopbouw om de vaardigheden en deskundigheid van uw team te versterken.
• Betere toegang tot financieringsmogelijkheden om uw ambities te ondersteunen.
• Lidmaatschap van een dynamisch Europees netwerk dat u in contact brengt met andere Europese erfgoedsites en waardevolle uitwisselingen van kennis, ervaring en goede praktijken mogelijk maakt.
• Deelname aan een prestigieuze Europese prijsuitreiking, gevolgd door een tweedaags forum dat de gemeenschap van de Europese erfgoedsites samenbrengt.

Toelatingsvoorwaarden

Kandidaat-sites voor het Europees erfgoedlabel moeten de volgende elementen in hun aanvraag aantonen:

• hun intrinsieke Europese waarden
• de rol die zij hebben gespeeld in de Europese cultuur en geschiedenis en/of de opbouw van de Unie.

In aanmerking komende landen

De lijst van in aanmerking komende landen die aan deze actie deelnemen, is vastgesteld in het besluit tot instelling van de actie “Europees erfgoedlabel”.

Welke vormen van erfgoed komen in aanmerking?

De lijst van erfgoed dat in aanmerking komt, is vastgesteld in het rechtskader rond de actie “Europees erfgoedlabel”. Het gaat om:

• monumenten
• natuurlijke, onder water gelegen, archeologische, industriële of stedelijke locaties
• cultuurlandschappen
• plaatsen van herinnering
• cultuurgoederen
• cultuurobjecten
• immaterieel erfgoed dat met een bepaalde plaats verbonden is (ook hedendaags)

Hoewel de meeste aanvragen tot nu toe betrekking hebben op tastbare of materiële culturele erfgoedsites, hebben sommige aanvragen betrekking op immaterieel erfgoed. In praktijk kan de term “site” in verband met het Europees erfgoedlabel ook elementen van immaterieel erfgoed omvatten, zoals folklore, tradities of vaardigheden die geen fysieke locatie hebben.

Wie kan een aanvraag indienen?

De Europese Unie kan een Europees erfgoedlabel toekennen aan drie soorten aanvragers:

1. één enkele aanvraag door één site
2. een nationale aanvraag voor erfgoed met betrekking tot meerdere sites in hetzelfde land die gericht zijn op een specifiek thema en een gezamenlijke aanvraag indienen
3. een transnationale aanvraag met betrekking tot meerdere sites in verschillende EU-landen die gericht zijn op een specifiek thema en een gezamenlijke aanvraag indienen, of tot een site die zich op het grondgebied van ten minste twee EU-landen bevindt.

Bij “transnationale aanvragen” wordt het erfgoedlabel aan de erfgoedsite als geheel toegekend en onder één enkele gemeenschappelijke naam. Indien een transnationale site aan alle criteria voldoet, wordt tijdens de selectie aan die aanvraag voorrang verleend. 

Selectieprocedure

Selectiecriteria

Voor elk tweejaarlijks selectieproces mag elk deelnemend land maximaal twee sites voorselecteren voor indiening bij de Europese jury, die vervolgens één site per deelnemend land selecteert.

Artikel 7 van het rechtskader bevat de criteria voor de voorselectie.

De voorselectieprocedure

Elk deelnemend EU-land mag de procedure en het tijdschema voor de voorselectie, geheel volgens het subsidiariteitsbeginsel, helemaal zelf bepalen.

Wil een deelnemend land kandidaten voordragen, dan moet het de aanvraagformulieren wel vóór 1 maart van het jaar van de selectieprocedure naar de Europese Commissie sturen, volgens het tijdschema in de bijlage bij het besluit.

Selectieprocedure

Een Europese jury van onafhankelijke deskundigen maakt een selectie van de aanvragen op EU-niveau, onder toezicht van de Europese Commissie. Deze jury kiest maximaal één site per deelnemend land.

Over die selectie brengt de jury verslag uit, samen met een aanbeveling om het Europees erfgoedlabel toe te kennen.

De Europese Commissie bepaalt vervolgens welke sites het label krijgen, en houdt daarbij terdege rekening met de aanbeveling van de Europese jury.

Kandidaat-sites die in deze ronde niet geselecteerd worden, mogen later opnieuw een aanvraag op nationaal niveau indienen. Het Bureau voor het Europees erfgoedlabel zal op verzoek bijstand verlenen bij de aanvraag.

Aanvraagformulieren

Zoals aangegeven in het document met richtsnoeren voor kandidaat-sites moeten deze de nationale coördinator voor het Europees erfgoedlabel contacteren voor informatie over de nationale voorselectie. Vul het juiste aanvraagformulier in en dien het in bij de nationale coördinator.

Voor meer specifieke vragen kunt u mailen naar de Europese Commissie op EAC-EUROPEAN-HERITAGE-LABEL-COORDINATION@ec.europa.eu.

Voor meer informatie en algemene vragen over de aanvraagprocedure, kunt u contact opnemen met de nationale coördinator in het betrokken land.