Ο τομείς του πολιτισμού και της δημιουργικότητας αποτελούνται από όλους τους κλάδους των οποίων οι δραστηριότητες βασίζονται σε πολιτιστικές αξίες ή άλλες καλλιτεχνικές ατομικές ή συλλογικές δημιουργικές εκφράσεις και ορίζονται στη νομική βάση του προγράμματος «Δημιουργική Ευρώπη».
Η στήριξη που παρέχεται στους τομείς αυτούς βασίζεται σε στοιχεία που εκπονεί η Eurostat στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού στατιστικού συστήματος (ΕΣΣ) για τον πολιτισμό και των εργασιών του για τον περαιτέρω συντονισμό της εναρμόνισης των στατιστικών για τον τομέα του πολιτισμού και της δημιουργικότητας (για παράδειγμα, μέσω της επανεξέτασης των τυπολογιών και της ορολογίας των δεικτών, της επικοινωνίας μέσω δεικτών και της συνάφειας για τη χάραξη πολιτικής).
Οι τομείς του πολιτισμού και της δημιουργικότητας, από την άλλη πλευρά, απαιτούν εστίαση στα περαιτέρω στάδια της αξιακής αλυσίδας, συμπεριλαμβανομένων των σταδίων παραγωγής και διάδοσης των βιομηχανικών και μεταποιητικών δραστηριοτήτων.
Η σημασία των τομέων του πολιτισμού και της δημιουργικότητας
Οι τομείς του πολιτισμού και της δημιουργικότητας είναι σημαντικοί για τη διασφάλιση της συνεχούς ανάπτυξης των κοινωνιών και βρίσκονται στο επίκεντρο της δημιουργικής οικονομίας. Οι τομείς αυτοί, οι οποίοι είναι τομείς με μεγάλη ένταση γνώσης και βασίζονται στην ατομική δημιουργικότητα και ταλέντα, παράγουν σημαντικό οικονομικό πλούτο. Είναι όμως κυρίως ζωτικής σημασίας για το κοινό αίσθημα της ευρωπαϊκής ταυτότητας, του πολιτισμού και των αξιών. Από οικονομική άποψη, παρουσιάζουν ανάπτυξη άνω του μέσου όρου και δημιουργούν θέσεις εργασίας — ιδίως για τους νέους — ενισχύοντας παράλληλα την κοινωνική συνοχή.
Υποστήριξη των τομέων του πολιτισμού και της δημιουργικότητας Το πρόγραμμα «Δημιουργική Ευρώπη»
Το πρόγραμμα «Δημιουργική Ευρώπη» αποτελείται από το σκέλος ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ και το σκέλος MEDIA (οπτικοακουστικά μέσα), καθώς και από τοΔιατομεακό σκέλος.
Το πρόγραμμα «Δημιουργική Ευρώπη» στηρίζει δραστηριότητες διασυνοριακής συνεργασίας και δικτύωσης για όλους τους πολιτιστικούς και δημιουργικούς τομείς και συγχρηματοδοτεί σημαντικές πλατφόρμες και δίκτυα.
Για την εκπόνηση της πρότασης προγράμματος για το προσεχές πρόγραμμα «Δημιουργική Ευρώπη 2021-2027», η Επιτροπή πραγματοποίησε διαβουλεύσεις με ευρύ φάσμα ενδιαφερόμενων μερών και εμπειρογνωμόνων των κρατών μελών. Οι διαβουλεύσεις αυτές πραγματοποιήθηκαν παράλληλα με την ενδιάμεση αξιολόγηση του προγράμματος «Δημιουργική Ευρώπη 2014-2020» και αμφότερες κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι οι ανάγκες ορισμένων τομέων δεν καλύπτονταν επαρκώς στο τρέχον πρόγραμμα.
Η πρόταση για τη «Δημιουργική Ευρώπη 2021-2027» αποσκοπεί στην αντιμετώπιση αυτών των ελλείψεων με την προσθήκη νέας ειδικής τομεακής στήριξης σε τομείς όπως:
Οι εν λόγω τομεακές δράσεις θα επικεντρωθούν στη δημιουργία ικανοτήτων, την επαγγελματοποίηση και την ανάπτυξη ταλέντων, τη συλλογή δεδομένων για την καλύτερη κατανόηση των τομέων, καθώς και τις ευκαιρίες εξαγωγών. Θα αξιοποιήσουν και θα συμπληρώσουν τις δράσεις και τα έργα της ΕΕ που έχουν ήδη υλοποιηθεί τα τελευταία χρόνια, όπως η πρωτοβουλία «Η μουσική κινεί την Ευρώπη».
Καινοτομία, επιχειρηματικότητα και χρηματοδότηση
Η επιχειρηματικότητα και η καινοτομία είναι σημαντικά θέματα για τους τομείς και τους κλάδους του πολιτισμού και της δημιουργικότητας. Τα ζητήματα αυτά εξετάστηκαν λεπτομερέστερα από τους εμπειρογνώμονες των κρατών μελών. Τα αποτελέσματα παρατίθενται, για παράδειγμα, στην έκθεση της ΑΜΣ (ανοιχτής μεθόδου συντονισμού) με τίτλο «Ο ρόλος των δημόσιων πολιτικών στην ανάπτυξη του επιχειρηματικού δυναμικού και του δυναμικού καινοτομίας των τομέων του πολιτισμού και της δημιουργικότητας» και σε μια λεπτομερή επισκόπηση των σχετικών πολιτικών και μελετών της ΕΕ.
Η πρόσβαση στη χρηματοδότηση για τους τομείς του πολιτισμού και της δημιουργικότητας είναι εξίσου σημαντικό θέμα το οποίο έχουν εξετάσει οι εμπειρογνώμονες των κρατών μελών και έχουν συμπεριλάβει τα πορίσματά τουςστην έκθεση ΑΜΣ για την πρόσβαση στη χρηματοδότηση, με τίτλο «Προς αποδοτικότερα χρηματοπιστωτικά οικοσυστήματα».
Κατά τη διάρκεια του Ιανουαρίου 2020, το έργο FLIP («Χρηματοδότηση, Μάθηση, Καινοτομία και Ευρεσιτεχνία») για τους τομείς του πολιτισμού και της δημιουργικότητας, από κοινού με εμπειρογνώμονες της Επιτροπής και των κρατών μελών, διοργάνωσε διάσκεψη για να εξετάσει λεπτομερέστερα τι έχει επιτευχθεί όσον αφορά τη χρηματοδότηση, την καινοτομία και άλλα συναφή θέματα για τους τομείς του πολιτισμού και της δημιουργικότητας.
- Μάθετε περισσότερα για τα συμπεράσματα της διάσκεψης
Πέρα από αυτές τις ειδικές πρωτοβουλίες, υπάρχουν διάφορα ευρωπαϊκά συστήματα για τη στήριξη του τομέα και της βιομηχανίας, τα οποία αντιμετωπίζουν τα ζητήματα αυτά.
- Χρηματοδότηση από το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο Καινοτομίας και Τεχνολογίας των νέων κοινοτήτων γνώσης και καινοτομίας για τους τομείς του πολιτισμού και της δημιουργικότητας
- επιλογές στο πλαίσιο του προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη»
- Erasmus για νεαρούς επιχειρηματίες
- Σχέδιο εταιρικής σχέσης WORTH
- Πρωτοβουλία STARTS (η καινοτομία στον κόμβο επιστήμης, τεχνολογίας και τεχνών), το πρόγραμμα διαμονής STARTS
- Στήριξη της ΕΕ για τις ψηφιακές νεοφυείς επιχειρήσεις
Δίκτυα στους τομείς του πολιτισμού και της δημιουργικότητας σε ευρωπαϊκό επίπεδο
- Ευρωπαϊκό δίκτυο δημιουργικών κόμβων
- Δίκτυο δημιουργικών κόμβων της ΕΕ
- Ευρωπαϊκό/-ά δίκτυο/-α εκκολαπτηρίων για καινοτομία που βασίζεται στη δημιουργικότητα
- Πανευρωπαϊκό δίκτυο κόμβων ψηφιακής καινοτομίας
- Περιφερειακή πρωτοβουλία για το δίκτυο Πολιτισμός και Δημιουργικότητα
- Δίκτυο Ευρωπαϊκών Περιφερειών για την έρευνα και την καινοτομία — Ομάδα εργασίας για τον σχεδιασμό και τη δημιουργικότητα
Προκειμένου να στηρίζουν τους τομείς του πολιτισμού και της δημιουργικότητας μέσω τεκμηριωμένης χάραξης πολιτικής, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και η Eurostat εργάζονται για την κατάρτιση στατιστικών για τον πολιτισμό και άλλων σχετικών μελετών.